HAYAT KURTARMA KÖŞESİ

 

       

                       

                               HAYAT KURTARMA KÖŞESİ

Temel Yaşam Desteği (TYD) 

Bu sayımızda başka bir deyişle Kardiyopulmoner Resüsitasyon (CPR) olan Temel Yaşam Desteği’ nde suni solunumu ele alacağız.Solunum durması durumunda hastada ya da  yaralıda oluşacak hasarları işleyeceğiz.

Temel Yaşam Desteği , durmuş olan solunumun veya kalbin çalıştırılması çabalarıdır: tıkanmış yabancı cismin çıkarılması, suni solunum yapılması ve kalp masajı gibi.

Solunumun ve dolaşımın nasıl gerçekleştiği, hangi durumların solunumu ve dolaşımı durdurduğu, durmaları halinde neler olduğunu, nasıl yapılırsa suni solunumun ve kalp basısının etkili olacağı gibi durumların tam anlamıyla bilinmesi  TYD’nin kişilere uygulanmasını gerçekleştirirken daha bilinçli ve etkili uygulamalar yapabilmemizde  bize yardımcı olur.

İnsan solunum mekanizmasında oluşabilecek herhangi bir sorun beyinde ciddi hasarlar meydana getirebilir.

Solunumun durması durumunda;

Kaynak:https://www.google.com.tr/search?q=bak+dinle+hisset&espv=2&biw=1366&bih=623&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=0FNfVfa5D6eeywOWloCoDQ&ved=0CAYQ_AUoAQ#tbm=isch&q=nefes+g%C3%BC%C3%A7l%C3%BC%C4%9F%C3%BC&imgdii=vaJI_K5wNFNufM%3A%3BvaJI_K5wNFNufM%3A%3BFrxyNo23e4uTtM%3A&imgrc=vaJI_K5wNFNufM%253A%3BzaEO6u7gaTpFkM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.sitebudur.com%252Fwp-content%252Fuploads%252F2014%252F12%252Fpanik-atak-belirtileri-646x323.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.sitebudur.com%252Fpanik-atak-belirtileri-nelerdir%252F%3B646%3B323.

Kaynak:https://www.google.com.tr/search?q=bak+dinle+hisset&espv=2&biw=1366&bih=623&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=0FNfVfa5D6eeywOWloCoDQ&ved=0CAYQ_AUoAQ#tbm=isch&q=nefes+g%C3%BC%C3%A7l%C3%BC%C4%9F%C3%BC+karikat%C3%BCr&imgrc=zahtTDEGtQ8l7M%253A%3BxxBjNOou9Cm7IM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.acilveilkyardim.com%252Filkyardim%252Ftikanma.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fsmyo.karabuk.edu.tr%252Fakademik_personel%252FDers_icerikleri%252FSTR210_ILK%252520YARDIM.doc%3B304%3B399

SOLUNUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Günlük hayatımızda soluk alıp verdiğimizi hissetmeyiz bile onu kendiliğinden,sessiz,bizi rahatsız etmeden gerçekleştiririz. Solunum sayısı genellikle erişkinde 15-20 kez/dak, çocukta 20-30kez/dak, bebekte 30-40 kez/dak arasında olacak şekilde değişkenlik gösterir.

Solunum BAK-DİNLE-HİSSET yöntemiyle saptanır:

Bak :göğüs kafesi kalkıyor iniyor mu?                                  Dinle: soluk sesi duyuluyor mu?

                                                    Hisset: soluk yanağa geliyor mu?

Bu soruların yanıtları olumsuzsa solunum yok demektir.Solunum durduğunda dokular oksijenlenemeyeceğinden dudaklar ve tırnaklar  morarır (siyanotiktir). 

Solunum  Varlığının Saptanması Ve  Sürdürülmesi

Soluk yolunun açıklığı sağlandıktan sonra bak-dinle-hisset ile solunum değerlendirilir. Kişinin solunumu yoksa hemen suni solunuma başlanılmalıdır. Önce iki kurtarıcı soluk verilir, bu esnada göğüs kafesinin yükselmesi izlenir. Eğer ilk soluk verişte göğüs kafesi yükselmiyorsa ve direnç varsa, başa tekrar pozisyon verildikten sonra tekrar soluk verilir.

SUNİ SOLUNUM

Bir kazazedenin/hastanın yanına varıldığında ilk önce bilinç durumu ve ABC’si kontrol edilerek sürekliliği sağlanmalıdır.

A ( Airway ): Soluk yolunun açıklığının saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır.

B ( Breathing ): Solunumun varlığının saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır.

C(Circulation):Dolaşımın (nabzın varlığının) saptanması ve sürekliliğinin sağlanmasıdır.

 A ( Airway ), Soluk  (Yolunun) Açıklığının Saptanması Ve Sürdürülmesi

Bilinçsiz ya da yerde yatan bir kişiye rastlandığında, öncelikle kişi omuzlarından hafifçe sarsılarak “iyi misiniz? “diye  bir kaç defa sorulmalıdır.

Yanıt alınamıyorsa, hemen başa pozisyon verilir.

Başa pozisyon verme iki şekilde olur:1-) Baş çene pozisyonu, 2-) Alt çene pozisyonu.

BAŞ-ÇENE POZİSYONU

Baş,  bir el ile alından diğer elin parmakları ile çeneden desteklenerek iyice geriye doğru yatırılır.Böylece soluk yolunun açılması sağlanır.

ALT-ÇENE POZİSYONU

Baş hareket ettirilmeden, alt çene iki taraftan kavranarak öne yukarı doğru kaldırılır.

Geçmiş TYD rehberlerinde, yüksekten düşme, suda yere çakılma, trafik kazası söz konusu ise daima boyun omurlarında zedelenme varsayılır ve bu pozisyon uygulanırdı. AHA / ERC 2005 ve 2010 Rehberlerine göre, sadece bu konuda eğitim almış ve becerisi olan sağlık personeli tarafından uygulanması öneriliyor. Diğer kişilerin (ilkyardımcı, kurtarıcı, eğitim almamış sağlık personelinin) soluk yolunu açmak için sadece baş-çene duruşunu kullanmaları öneriliyor.  

Suni  Solunum;solunumu olmayan kişinin yapay olarak solutulması işlemine denir. Kişinin başına pozisyon verildikten sonra ( baş-çene, alt-çene gibi) alındaki elin baş ve işaret parmaklarıyla burun kanatlarından sıkıştırılır ve burun delikleri kapatılır; nefes alınır, hastanın ağzı iyice kavranır ve nefes verilir(aynen balon üfler gibi). Suni solunum üç yoldan verilebilir:

1-      Ağızdan-ağza, 2-) Ağızdan burna, 3-) Ağızdan ağza ve burna.

Ağızdan Burna Suni Solunum,

Önerildiği durumlar:

Hastanın ağzını açmak mümkün değilse,

Yüzdeki ciddi yaralanma nedeniyle ağızdan soluk verilemiyorsa,

Hastanın dişleri yoksa ve bu nedenle soluk verirken ağız kapanmıyorsa,

Ya da sizin tercihiniz bu şekilde solunum yapmak da olabilir.

•   Ağız sıkıca kapatılır.
• Alınan nefes burundan verilir.
• Göğüs kafesinin solukla yükselip alçalması gözlenir.

Kaynak:https://www.google.com.tr/search?q=bak+dinle+hisset&espv=2&biw=1366&bih=623&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=0FNfVfa5D6eeywOWloCoDQ&ved=0CAYQ_AUoAQ#tbm=isch&q=a%C4%9F%C4%B1zdan+buruna+suni+solunum&imgrc=6wurs4W9o69nqM%253A%3BN2rjJUFqspu7M%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.ozerensurucu.com%252Filkyardim%252Filk5.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.ozerensurucu.com%252Filkyardim-bilgisi%252F%3B194%3B230

Kaynak:https://www.google.com.tr/search?q=bak+dinle+hisset&espv=2&biw=1366&bih=623&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=0FNfVfa5D6eeywOWloCoDQ&ved=0CAYQ_AUoAQ#tbm=isch&q=a%C4%9F%C4%B1zdan+buruna+suni+solunum&imgrc=Q9cR7FfrgYmFWM%253A%3B8V8kXy3wPTTExM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.onlineehliyetsinavlari.com%252FContent%252Fimg%252Fsuni-solunum.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.onlineehliyetsinavlari.com%252Fegitim%252Filkyardim%252Fsolunumun_saglanmasi%3B399%3B275

Ağızdan Ağza Suni Solunum: Genellikle en çok tercih edilen yoldur.
Kişinin ağzı iyice kavranmalıdır ve burun delikleri iyice kapatılmalıdır ki etkili olsun.

 Ağızdan Ağza Ve  Burna Suni Solunum, ağız-burun mesafesinin kısa olması nedeniyle bebeklerde uygulanır.  

Kaynak:https://www.google.com.tr/search?q=bak+dinle+hisset&espv=2&biw=1366&bih=623&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=0FNfVfa5D6eeywOWloCoDQ&ved=0CAYQ_AUoAQ#tbm=isch&q=a%C4%9F%C4%B1zdan+buruna+suni+solunum&imgrc=I5scvH2uLTFuuM%253A%3BJlEZ4rNf5QFo7M%3Bhttp%253A%252F%252Ftarikbalci.com%252Fwp-content%252Fuploads%252F2012%252F02%252F20.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Ftarikbalci.com%252F3-temel-yasam-destegi-tyd%3B842%3B450

 !!!!!!DİKKAT!!!!

Yeni kurallara göre, tüm yaş grupları için;

Verilecek soluğun miktarı: göğüs kafesini yükseltecek kadar olmalıdır

Veriş süresi: alınan soluk bir saniyede verilecek

Çok güçlü ve çok fazla miktarda verilmeyecek, aksi takdirde solutulan kişi zarar görüyor

[Sağlık personeli için: Kişide nabız var ise ve sadece suni solunum yapılacaksa; erişkinde 5 - 6 saniyede bir (dakikada 8 -10 kez), çocukta ve bebekte 3-4 saniyede bir (dakikada 12-20 kez) soluk verilmelidir.

   Kaynak:                                                                                        

     http://www.acilveilkyardim.com/ilkyardim/ilkTYD.htm  (09.07.2015)       

Namık Kemal Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bülteni 13.sayısında  da yayınlanmıştır.